• Ombudsman: positie vrouwen in vrouwenopvang moet beter beschermd worden

    De Nationale Ombudsman onderzocht het afgelopen jaar de positie van vrouwen die vanwege huiselijk geweld hun toevlucht zoeken in de vrouwenopvang. Uit het onderzoek blijkt dat vrouwen vaak geen beschikking van de gemeente krijgen en niet weten dat ze een eigen bijdrage moeten betalen. Ze kunnen dan ook geen bezwaar maken tegen een te hoge bijdrage. Het regelen van een inkomen duurt te lang en verergert financiële problemen. De ingewikkelde inkomensregelingen zijn zonder professionele ondersteuning niet te organiseren. Zelfredzaamheid is bij opname in de opvang teveel gevraagd. Gemeenten zetten geen onafhankelijke cliëntondersteuning voor deze vrouwen in, zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) vereist.

    Zonder beschikking, geen rechtspositie
    Een knelpunt is dat in de uitvoeringspraktijk veel opvanglocaties en gemeenten zich onvoldoende bewust zijn van het feit dat op een aanvraag tot verblijf in de vrouwenopvang een Wmo beschikking dient te worden afgegeven, ook als de toegang wordt geweigerd. Door het ontbreken van een dergelijke beschikking kunnen vrouwen niet tegen een negatieve beslissing in bezwaar gaan of weten zij vaak niet hoe hoog de eigen bijdrage is. Ook is gebleken dat vrouwen direct bij binnenkomst soms overvallen worden door het verzoek om (financiële) papieren te ondertekenen, iets waarvan zij op dat moment niet de gevolgen kunnen overzien.

    Schulden nemen toe in opvang

    Schulden nemen tijdens het verblijf vaak toe, maar voor schuldhulpverlening komen de vrouwen vaak niet in aanmerking. En er wordt geen onafhankelijke cliëntondersteuning ingezet om de vrouwen hierbij te helpen. Hulpverlening voor hun kinderen komt traag op gang, omdat die weer uit een ander potje gefinancierd wordt. Zijn vrouwen klaar om uit te stromen, dan lopen zij weer tegen andere problemen aan. Het is bijvoorbeeld moeilijk om een urgentieverklaring te krijgen voor een huurwoning als er schulden zijn. Überhaupt is het met schulden nauwelijks mogelijk om in aanmerking te komen voor een huurwoning.

    Federatie Opvang
    Jan Laurier, voorzitter van de Federatie Opvang, zegt hierover: “Ik ben geschrokken van de bevindingen. Het kan toch niet zo zijn dat vrouwen door allerlei langs elkaar werkende instanties en regels nog dieper in de problemen komen dan ze al zijn. Ik steun de aanbevelingen van de Nationale Ombudsman van harte. Ik roep alle gemeenten op om met onze leden dit rapport te bespreken en maatregelen te nemen om de positie van de vrouwen en kinderen te verbeteren. Wat mij betreft komt er over een jaar een nieuw onderzoek of de situatie daadwerkelijk verbeterd is. Ik zal hier de staatssecretaris van VWS toe oproepen.”

    Aanbevelingen
    De Nationale Ombudsman beveelt aan dat gemeenten onafhankelijke cliënt ondersteuning gaan inzetten om deze vrouwen te helpen. Gemeenten moeten ook standaard een beschikking afgeven bij opname of weigering daarvan. Gemeenten en opvanginstellingen moeten structureel gaan overleggen over de uitvoering van regelingen en het bieden van maatwerk. Schuldhulp moet zo snel mogelijk na opname gestart worden. Deskundigheidsbevordering op het gebied van de specifieke (financiële) regelingen, waarmee vrouwen in de vrouwenopvang te maken hebben, is nodig.

    Landelijk stelsel in de knel door complexe uitvoering in gemeenten
    De veiligheidssituatie van vrouwen die in de vrouwenopvang verblijven, vraagt dat zij soms op wisselende plaatsen in het land worden ondergebracht. Het landelijke stelsel vrouwenopvang voorziet in die mogelijkheid. Indien gemeenten alle regelgeving op het gebied van toegang tot opvang, uitstroom uit de opvang en inkomensregelingen verschillend uitvoeren, hindert dat de werking van het stelsel. Inkomens- en schuldregelingen komen dan niet of onvoldoende tot stand of worden steeds afgebroken. De Federatie Opvang vindt dat de minister van VWS de stelselverantwoordelijkheid op dit punt inhoud moet geven en met gemeenten en andere ministeries de werking van het stelsel in de praktijk moet verbeteren.

    Rol voor minister VWS en voor gemeenteraden
    De Ombudsman beveelt aan dat de minister van VWS de regie neemt om de genoemde knelpunten te verhelpen. Ook adviseert hij gemeenteraden een actieve rol te pakken door zich te laten informeren door het college van B&W hoe het er in hun gemeente voor staat en welke stappen worden gezet naar aanleiding van dit rapport.

    —————————————————————————————————
    De Vereniging Federatie Opvang is de branchevereniging voor de maatschappelijke opvang, begeleid & beschermd wonen en de vrouwenopvang.
    Voor meer informatie:
    Rina Beers 06 13 84 64 84 of Johan Gortworst 06 - 23091312.
    www.opvang.nl
    www.twitter.com/federatieopvang

Inlog voor leden close
De website van de Federatie Opvang is voor iedereen toegankelijk. Echter, alleen medewerkers van bij de Federatie Opvang aangesloten lidinstellingen hebben toegang tot:
- De besloten items van deze website;
- De ledennieuwsbrieven

Heeft u nog geen account, maar wilt u als lid graag toegang tot dit besloten gedeelte, dan kunt u hier een account aanvragen.

Hieronder kunt u met uw (werk) e-mailadres en bij registratie opgegeven wachtwoord inloggen voor toegang tot de niet-publieke onderdelen van deze website. En vraag hier een nieuw wachtwoord aan.