• Brandbrief G4: meer woningen en geld nodig voor dakloze mensen

    De vier grote gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht (G4) doen een dringend beroep op het kabinet om haar verantwoordelijkheid te nemen en de trend van stijgende dakloosheid te keren. Er zijn meer betaalbare woningen nodig om daklozen een nieuwe start te geven en meer geld om kwetsbare dakloze mensen ondersteuning te bieden. De G4 schrijven dit in een brandbrief aan minister-president Rutte, de ministers Ollongren en Hoekstra en de staatssecretarissen Van Ark en Blokhuis.

    Record aantal dakloze mensen: bijna 40.000
    Het CBS berekende onlangs dat het aantal daklozen in de afgelopen tien jaar is verdubbeld. In de brandbrief staat dat de grens van wat de G4-steden zelf kunnen oplossen, is bereikt. De wachttijd voor onderdak en begeleiding is in een aantal steden explosief gestegen (ook onder jongeren en gezinnen). De financiële middelen zijn ontoereikend. “Onze verwachting is dat zonder een landelijke aanpak het aantal daklozen in de grote steden, en daarbuiten, de komende jaren zal blijven stijgen”, zo schrijven de vier grote gemeenten.

    Voorstellen G4 voor oplossingen
    De G4 doen in de brief vier voorstellen voor maatregelen:
    •  Er zijn meer betaalbare woningen nodig. Er zou een landelijke afspraak moeten komen om per gemeente een bepaald quotum aan daklozen te huisvesten. Hiermee wordt de last verdeeld over alle gemeenten.
    •  Maak gemeenten waar de dakloosheid is ontstaan mede verantwoordelijk voor de oplossing. Nu komen veel daklozen in de grote steden terecht, waardoor ook de verantwoordelijkheid voor een oplossing bij de grote steden komt te liggen.
    •  Structureel extra financiering voor gemeenten om kwetsbare daklozen tijdig te kunnen ondersteunen.
    •  Kijk kritisch naar wet- en regelgeving die oplossingen tegenwerken. De G4 noemen in dit verband de Kostendelersnorm, waardoor het vaak lastig is voor daklozen om tijdelijk binnen hun eigen netwerk te verblijven.

    VNG doet brede oproep
    De VNG waarschuwt voor verdere toename van dak- en thuisloze mensen als er nu geen krachtige en gerichte aanpak komt met een forse financiële impuls vanuit het Rijk. De Federatie Opvang, RIBW Alliantie en Aedes onderschrijven dit. Artie van Tuijn, voorzitter van de RIBW Alliantie zegt daarover: ‘Mensen verblijven nu nodeloos lang in beschermd wonen en opvang, wat ook weer tot wachtlijsten leidt. Met de gemeenten willen wij voor de mensen die beschermd wonen, werken aan terugkeer naar het gewone leven: wonen, werken, contact met je familie, buren en vrienden. Dat biedt houvast en voorkomt uitval van mensen die psychisch kwetsbaar zijn.’
    De VNG constateert dat het juist aan voldoende middelen voor begeleiding ontbreekt. Hiervoor is er vanuit het Rijk een forse structurele financiële investering nodig in de Wmo. Op dit moment zijn gemeenten voor deze extra zorgtaken nog onvoldoende gecompenseerd. Sterker nog: ze hebben bij de decentralisaties in de zorg juist te maken gehad met een bezuiniging op de middelen voor begeleiding.
    VNG bestuurder en wethouder in Breda Miriam Haagh zegt hierover: “De werkelijkheid haalt ons in: voor de toenemende instroom in de opvang, stijgende dakloosheid en de grote opgave om wonen en zorg voor psychisch kwetsbare mensen te organiseren komen we gewoon tekort.”

    Oproep cliëntenorganisaties
    De cliëntenorganisaties in de maatschappelijke opvang (verenigd in Stichting Werkplaats COMO) schreven een brief aan de Tweede Kamer. In deze brief roept Werkplaats COMO op om te komen tot een kabinetsbreed ‘Delta-plan’ om een einde te maken aan dakloosheid.
    Vereniging MINDYpsilon (familieleden en naasten van mensen met psychosegevoeligheid) maant het kabinet verantwoordelijkheid te nemen voor de realisatie van de ‘basis van bestaan’. “Aan alle kanten staat het water aan de lippen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en hun naasten”, staat in de brief van Ypsilon. “Basiszaken zijn niet of onvoldoende op orde. Zo is wonen voor heel veel mensen nog niet gerealiseerd of staat het ernstig op de tocht. Het aantal mensen dat dak- of thuisloos is sinds 2009 meer dan verdubbeld tot bijna 40.000 mensen inclusief kinderen. Een groot deel van deze mensen heeft een psychische kwetsbaarheid.  Zonder die basis kunnen mensen al het andere ook niet op de rit krijgen. Inclusie, participatie en herstel zijn zaken die een stevige basis behoeven.”

    Boodschap Federatie Opvang en RIBW Alliantie
    Vrijwel alle (centrum)gemeenten hebben een groot tekort op hun begroting voor het sociaal domein. Voor de jeugdhulp heeft het kabinet incidenteel geld ter beschikking gesteld. Voor een behoorlijke uitvoering van de Wmo, Participatiewet en wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening is veel meer geld nodig dan gemeenten van het Rijk ontvangen. Gemeenten maken nu keuzen in hun begroting. Minder uren begeleiding per cliënt. Kortdurende beschikkingen, ook waar langdurige begeleiding nodig is. Geen indexering van tarieven, terwijl de loonkosten gemiddeld 5% (afhankelijk van cao) stijgen. Nauwelijks tot geen onafhankelijke cliëntondersteuning voor mensen die van opvang of beschermd wonen gebruik willen of moeten maken. De gemeente Amsterdam beperkt het verblijf in de nachtopvang tot 3 maanden, terwijl daarna geen huisvesting beschikbaar is. Dat vinden wij georganiseerde recidive van dakloosheid.
    De gevolgen hiervan zijn voorspelbaar: meer dakloze mensen op straat, meer huurders in begeleid wonen die bij gebrek aan dagbesteding en begeleiding risico lopen te ontsporen, meer kinderen en gezinnen in onveiligheid en meer werk voor de politie en crisisdiensten.

    Oplossingen
    Federatie Opvang en RIBW Alliantie vinden dat het gehele kabinet uit de programma- en akkoorden-stand moet komen en zonder een seconde vertraging aan de slag moet met echte oplossingen. Dan gaat het over betaalbare woningen; grond om die woningen op te zetten; aanwijzing aan provincies en gemeenten over extra woningen en locaties; woningdelen mogelijk maken door de kostendelersnorm tijdelijk te schorsen of te schrappen; en substantieel en structureel middelen vrij te maken voor het sociaal domein, ter hoogte van de bezuiniging op AWBZ begeleiding bij de decentralisatie in 2015: 0.7 miljard euro .
    Gemeenten en organisaties voor opvang, beschermd wonen en ook sociaal werk willen niets liever dan een succes maken van de decentralisaties. Dakloze mensen, mensen met een psychische aandoening, slachtoffers van huiselijk geweld, zij verdienen de best mogelijke kans op herstel van hun eigen leven en ruimte om zich verder te kunnen ontwikkelen. Dat kan als het kabinet de keuze maakt en het lef heeft om in het sociaal domein te gaan investeren en het tot een succesverhaal te maken

Inlog voor leden close
De website van de Federatie Opvang is voor iedereen toegankelijk. Echter, alleen medewerkers van bij de Federatie Opvang aangesloten lidinstellingen hebben toegang tot:
- De besloten items van deze website;
- De ledennieuwsbrieven

Heeft u nog geen account, maar wilt u als lid graag toegang tot dit besloten gedeelte, dan kunt u hier een account aanvragen.

Hieronder kunt u met uw (werk) e-mailadres en bij registratie opgegeven wachtwoord inloggen voor toegang tot de niet-publieke onderdelen van deze website. En vraag hier een nieuw wachtwoord aan.