• Schakelteam Personen met Verward Gedrag: gewone dingen niet geregeld

    In de vandaag uitgebracht tussenrapportage van het Schakelteam Personen staat de tussenstand van de in 2016 gestarte aanpak van problemen van mensen met verward gedrag. Het Schakelteam concludeert dat er fundamenteel iets anders moet: signalen dat het met iemand niet goed gaat, zoals het niet betalen van bijvoorbeeld je elektra en licht, kunnen een vraag om hulp zijn en verdienen niet altijd een sanctie als antwoord. Jan Laurier, voorzitter Federatie Opvang, constateert dat onvoldoende aandacht uitgaat naar de ‘gewone’ dingen die iemand nodig heeft: een huis, stabiel inkomen, (schuld)hulp en zorg.

    Bouwstenen
    Het plan van aanpak van het Schakelteam is opgebouwd uit negen bouwstenen. In bouwsteen 2 (‘Preventie en levensloopbenadering’) staat preventie centraal, met bij elke persoon aandacht voor sociale contacten, zinvol (vrijwilligers) werk of dagbesteding, een passende en betaalbare woning, financieel de zaken op orde, gezondheid en een goede levensstructuur met weinig stress.
    In de tussenrapportage constateert het Schakelteam dat deze bouwsteen veelal nog in ontwikkeling is. Regio’s focussen zich vaak eerst op de realisatie van de acute keten en daarna op de invulling van preventie en signalering. Voor de invulling van deze bouwsteen wordt aansluiting gezocht bij bestaand beleid en bestaande voorzieningen op het niveau van individuele gemeenten. Regio’s vinden het soms lastig om te bepalen welke aanvullende inspanningen nodig zijn op het gebied van preventie ten aanzien van een sluitende aanpak voor personen met verward gedrag. De aanvullende inspanningen richten zich op dit moment voornamelijk op trainingen en handreikingen om de rol van het vóórveld (huisartsen, wijkteams, et cetera) te versterken. Ook zetten gemeenten in op versterking van GGZ-expertise in de wijk.
    Het Schakelteam rapporteert niet over voldoende beschikbare huisvesting (die passend is), over schuldhulp en passende en beschikbare dagbesteding. Jan Laurier: “Basale schakels om een gewoon leven te kunnen leiden, ontbreken. Zonder zekerheid over elementaire bestaansvoorwaarden zullen acute problemen met personen met verward gedrag blijven bestaan”.

    Urgentie
    Het ‘Schakelteam’ van organisaties die betrokken zijn bij de hulpverlening aan verwarde personen zegt dat de aandacht voor deze problematiek dreigt te verslappen. Er is het afgelopen jaar veel verbeterd, maar er is geen reden voor optimisme, zegt voorzitter Onno Hoes. “De politie moet nog te vaak in actie komen voor mensen die niks strafbaars hebben gedaan en zorg nodig hebben.” Deze conclusie sluit aan bij de evaluatie van het Plan van Aanpak Maatschappelijke Opvang (2006-2014), dat resulteerde in het van de straat halen van ruim 20.000 dakloze mensen in Nederland. Velen van hen kampten met psychische stoornissen, verslaving of een verstandelijke beperking. Om voor deze mensen resultaten te bereiken werden in de 43 centrumgemeenten honderden nieuwe (woon)voorzieningen gerealiseerd in verschillende vormen van opvang, wonen en zorg, en zelfstandige woningen met ambulante begeleiding. De capaciteit op het gebied van dagbesteding en schuldhulpverlening werd fors uitgebreid.

    Ook in dat Plan van Aanpak ontstond na verloop van tijd minder politieke urgentie, zowel in de landelijke als lokale politiek.
    “Vooral de urgentie van het probleem bevorderde succesvolle uitvoering van het daklozenbeleid. ‘Beleidsurgentie ontstaat als burgers het probleem in kwestie als onmenselijk of onaangenaam ervaren (slapen in de openbare ruimte) en daar overlast van ondervinden. Het beleidsterrein is dan politiek onomstreden, en wordt gekenmerkt door een hoge graad van overeenstemming over het te voeren beleid en unanieme ondersteuning van de overheidsinspanningen ter zake.’ (Fleurke, 2014) De koppeling met overlast was gelijk een achilleshiel: zodra de ergst zichtbare dakloosheid en overlast in de openbare ruimte was opgelost namen de gevoelde urgentie en de bestuurlijke aandacht navenant af. Dat werd versterkt doordat naderhand ook betrokken politici en colleges wisselden. Een van de doelen van de Tweede Fase (2010-2014) betrof bovendien een abstract probleem, het voorkomen van dakloosheid. Het kost moeite om zich iets voor te stellen bij het oplossen van iets wat er nog niet is. Dit verklaart mede waarom de urgentie van preventieve inspanningen minder werd gevoeld.”

    Met een nieuw kabinet in 2017 en nieuwe colleges van B&W en gemeenteraden in 2018 is het de vraag hoeveel urgentie landelijk, regionaal en lokaal aanwezig blijft om er voor te zorgen dat mensen met een wankel bestaan passende hulp wordt geboden om een stabiele plek in de samenleving te vinden.

Inlog voor leden close
De website van de Federatie Opvang is voor iedereen toegankelijk. Echter, alleen medewerkers van bij de Federatie Opvang aangesloten lidinstellingen hebben toegang tot:
- De besloten items van deze website;
- De ledennieuwsbrieven

Heeft u nog geen account, maar wilt u als lid graag toegang tot dit besloten gedeelte, dan kunt u hier een account aanvragen.

Hieronder kunt u met uw (werk) e-mailadres en bij registratie opgegeven wachtwoord inloggen voor toegang tot de niet-publieke onderdelen van deze website. En vraag hier een nieuw wachtwoord aan.