• Rekenkamer Rotterdam: ‘gemeente moet af van traditioneel opvangmodel’

    Hoewel de gemeente Rotterdam sinds 2017 bezig is met een verbetering van de opvang voor dakloze mensen, laat de hulpverlening tot op heden nog te wensen over. Zo geeft de gemeente nog te weinig gehoor aan haar wettelijke taak om eerste opvang te bieden aan alle Nederlandse dakloze mensen en duurt het vaak een half jaar voordat zij kunnen doorstromen naar een kamer of woning. De helft van de dakloze mensen haakt voor die tijd af. Dit en meer concludeert de Rekenkamer Rotterdam in haar rapport ‘Niet thuis geven. Onderzoek opvang daklozen’.

    Onvoldoende preventie dakloosheid
    De preventie leidt niet tot voldoende resultaat. Om de huidige toename van dakloosheid in te dammen, moet de gemeentelijke schulddienstverlening meer mensen gaan bereiken. Daarnaast moeten wijkteammedewerkers meer kennis krijgen over het ondersteunen van daklozen die (tijdelijk) bij vrienden of familie slapen. Ook dienen mensen die een penitentiaire of GGZ-instelling verlaten beter begeleid te worden naar huisvesting.

    Beperkte toegang tot de nachtopvang
    Verschillende groepen die op grond van de wet (Wmo) recht hebben op (eerste) opvang, krijgen dat nu niet. De gemeente weigert regelmatig (eerste) opvang aan daklozen (23+) van buiten
    Rotterdam en aan daklozen zonder GGZ-problemen. Voor jongeren (18-23) geldt bovendien een wachtlijst en voor zwaar verslaafde of agressieve jongeren is er helemaal geen nachtopvang
    geregeld.

    Lang wachten in de nachtopvang
    Eenmaal in de Rotterdamse nachtopvang wachten volwassen dakloze mensen vaak zeker zes maanden op plaatsing in een (tijdelijke) woonvoorziening en/of GGZ-zorg. Op de slaapzalen worden zij geconfronteerd met elkaars problemen, wat kan leiden tot verergering van de eigen psychische problematiek. Circa de helft van de daklozen valt dan ook uit voordat ze kunnen doorstromen naar een eigen kamer of woning. De Rekenkamer beveelt aan meer in te zetten op direct zelfstandige huisvesting van daklozen met ambulante begeleiding (Housing First). Ook is individuele begeleiding nodig die zorgdomein-overstijgend de cliënt bijstaat vanaf de opvangfase.

    ‘Woonladder-model’ werkt niet
    Het aanbod aan tussentijdse passende huisvesting is nog onvoldoende. Tot op heden wordt te veel vastgehouden aan het traditionele opvangmodel (de zogenaamde ‘woonladder’), waarbij dakloze mensen na de crisis- en nachtopvang eerst in een doorstroomvoorziening (begeleid wonen, beschermd wonen, pension) moeten verblijven voordat zij kunnen uitstromen naar zelfstandige woonruimte. Doorstroomvoorzieningen kennen echter lange wachtlijsten en zijn vanuit zorginhoudelijk perspectief lang niet altijd nodig. Met alternatieven als Housing First hebben gemeente en partners echter slechts een voorzichtig begin gemaakt.

    Gemeentelijke beleid werkt averechts
    Gemeentelijk beleid in andere domeinen dan de maatschappelijke opvang, werkt belemmerend bij het realiseren van passende zorg en huisvesting. De Rotterdamwet en het Convenant Huisvesting Bijzondere Doelgroepen beperken het aanbod van zelfstandige woonruimte en de realisatie van begeleide woonvormen. Daarnaast belemmeren wachttijden en uitsluitingsgronden bij budgetbeheer door de kredietbank de uitstroom uit de keten. Op dit moment is er een tekort aan geschikte woningen voor (voormalig) dakloze mensen. De Rekenkamer beveelt het college aan meer aanbod voor deze groep beschikbaar te maken, door bijvoorbeeld te kijken of de vergunningscriteria uit de “Rotterdamwet” ruimhartiger kunnen worden toegepast.

    Reactie college
    In zijn reactie neemt het college twee belangrijke aanbevelingen niet over, namelijk die ten aanzien van Housing First en de Rotterdamwet. Hierdoor blijven de fundamentele tekortkomingen in de opvang en begeleiding van dakloze mensen bestaan, zo schrijft de Rekenkamer.

Inlog voor leden close
De website van de Federatie Opvang is voor iedereen toegankelijk. Echter, alleen medewerkers van bij de Federatie Opvang aangesloten lidinstellingen hebben toegang tot:
- De besloten items van deze website;
- De ledennieuwsbrieven

Heeft u nog geen account, maar wilt u als lid graag toegang tot dit besloten gedeelte, dan kunt u hier een account aanvragen.

Hieronder kunt u met uw (werk) e-mailadres en bij registratie opgegeven wachtwoord inloggen voor toegang tot de niet-publieke onderdelen van deze website. En vraag hier een nieuw wachtwoord aan.